In de kraamstal telt elke minuut. Voor de biggen én voor de mensen die er werken. Op de Liesveld Hoeve in Groot-Ammers, een zeugenbedrijf met 1.100 zeugen en biggen tot 25 kg, gerund met 2,5 fte, werd daarom gekozen voor een automatisch voersysteem voor biggen: Nutrix. Het resultaat is dagelijks merkbaar: minder handwerk, meer rust in het hok en biggen die beter voorbereid zijn op het spenen.
“Handmatig 24 uur per dag voeren is eigenlijk geen doen,” vertelt Teus Bassa, bedrijfsleider op de Liesveld Hoeve. “Zeker niet op een bedrijf waar je afhankelijk bent van personeel.”
Met Nutrix is het bijvoeren in de kraamstal volledig geautomatiseerd. Het systeem zorgt ervoor dat biggen dag en nacht beschikking hebben over vers voer, zonder dat daar voortdurend iemand bij hoeft te zijn. “Het scheelt ons meer dan een uur werk per dag,” zegt Teus. “En misschien nog wel belangrijker: de kwaliteit van voeren is veel constanter.”
Het Nutrix-systeem werkt met sensoren die continu meten of een voerbakje leeg is. Zodra dat het geval is, wordt automatisch een kleine hoeveelheid vers voer gedoseerd. Zo staan de bakjes nooit langdurig leeg. “Als je met de hand voert, is een bakje soms leeg,” legt Teus uit. “Nu hebben de biggen de hele dag door toegang tot voer.” Volgens Frank Haanschoten, technisch specialist biggen bij ForFarmers, zit daar een belangrijk voordeel: “Je voert niet vier keer per dag, maar soms wel tientallen keren. Elke keer vers. Dat triggert biggen om opnieuw te gaan eten.” Die continue beschikbaarheid zorgt voor een hogere voeropname vóór het spenen. “Met Nutrix verdubbel je die opname ten opzichte van voeren met een emmertje of gieter,” aldus Teus. Dat is cruciaal voor een goede darmontwikkeling en een soepele overgang na het spenen.
Een belangrijk onderscheidend voordeel van Nutrix is dat het systeem geschikt is voor het voeren van meerdere voersoorten binnen één kraamperiode. Denk aan VIDA Milk, VIDA Prestarter en VIDA Speenvoer. “Dat kan bijna geen enkel ander systeem,” legt Frank Haanschoten uit. “Met Nutrix kun je echt schakelen op wat de big nodig heeft. Je kunt meerdere voersoorten voeren en daar ook eenvoudig in wisselen.”
Op de Liesveld Hoeve wordt bewust gewerkt met verschillende voeders. “Wij voeren 2 soorten,” vertelt Teus. “VIDA Prestarter voor de jongste biggen en VIDA Speenvoer voor de grotere.” Die aanpak sluit aan bij de ontwikkeling van de big. Frank: “De darmen van de big moeten wennen. Eerst aan melk, dan aan prestarter en daarna aan speenvoer. Door dat geleidelijk en automatisch op te bouwen, help je de darmontwikkeling en voorkom je problemen na het spenen.” Dankzij het systeem kan per afdeling en per fase worden ingesteld of er met kleine of grotere porties wordt gevoerd. Zo krijgen ook de biggen lager in rangorde voldoende kans om te eten.
Naast betere resultaten biedt Nutrix vooral veel werkgemak, zonder concessies te doen aan hygiëne. Het systeem is zo ingericht dat schoonhouden overzichtelijk en praktisch blijft. Dagelijks maakt Teus een vaste ronde langs de kraamhokken. “Ik maak de bakjes elke dag schoon. Dan loop ik met de bladblazer langs de hokken en spoel en blaas ik ze schoon zodat er geen gisten ontstaan.” De rest gebeurt automatisch.
Het Nutrix-systeem spoelt zichzelf namelijk elke dag meerdere uren. “’s Nachts stopt het systeem met voeren, leegt het de leidingen en reinigt zichzelf,” legt Teus uit. “Daarna start het ’s ochtends weer automatisch op.” Volgens Frank is die automatische reiniging essentieel voor betrouwbaar voeren: “Dat dagelijkse spoelen van de leidingen met water en/of lucht is een grote kracht van het systeem. Zo voorkom je voerresten en hou je de kans op gisten en vervuiling laag.” Naast het dagelijkse spoelprogramma wordt het systeem structureel gereinigd met loog en zuur. “We reinigen 2 keer per week,” vertelt Teus. “Eén keer met loog en één keer met zuur. Dat doen we bewust op momenten dat afdelingen leeg zijn.”
Dankzij deze vaste routines blijft het systeem schoon, stabiel en betrouwbaar. En dat past precies bij het doel van Nutrix: continu vers voeren, met minimale extra arbeid.
Door het werken met kleine, frequente porties krijgen alle biggen voldoende kans om te eten. Dat zie je terug in de uniformiteit van de toom. “Kijk, alle biggen gevuld te krijgen is geen kunst,” zegt Teus. “Maar het gaat erom dat ze het voer goed verteren en dat de darmen zich goed ontwikkelen.” Het doel is duidelijk: zwaardere, meer uniforme biggen en een vlottere opstart na het spenen. “2 weken na het spenen zie je echt verschil tussen biggen die wel of niet met Nutrix zijn gevoerd.”
Een bijkomend voordeel van automatisch voeren in de kraamstal is dat er meer biggen bij de eigen zeug kunnen blijven. “Zonder Nutrix is het lastig om 15 biggen goed te spenen,” vertelt Teus. “Met Nutrix lukt dat wel. Dat betekent minder pleegzeugen en minder verschuiven.” Frank herkent dat beeld: “Doordat je biggen ongeveer 20 uur per dag kan bijvoeren, kun je meer biggen bij de zeug laten zonder dat dat ten koste gaat van groei of gezondheid.”
Nutrix laat zien dat een automatisch voersysteem voor biggen verder gaat dan arbeidsbesparing. Het combineert gemak met inzicht en ondersteunt de big precies waar het telt: in voeropname, darmgezondheid en groei. Of zoals Teus het samenvat: “Als het geld er is, zou ik zeggen: gewoon beginnen.”
