De opfok tot gezonde gelt is de basis voor een lang en productief zeugenleven. De ideale gelt heeft een rechte rug, voldoende ontwikkelde en correct geplaatste spenen, een goed ontwikkelde vulva en sterk beenwerk. Het gewicht en de spekdikte zijn conform de gewenste streefwaarden.
In 2022 hebben we ons onderzoek naar de ideale opfokgelt gepubliceerd. Daardoor is het nu tijd om deze streefwaarden opnieuw onder de loep te nemen. Nagenoeg alle streefwaarden zijn gelijk gebleven. Alleen voor de leeftijd bij eerste inseminatie zijn we tot de conclusie gekomen dat deze verhoogd kan worden naar 260 dagen.
De belangrijkste aandachtspunten voor het opfokken tot de ideale opfokgelt, of met andere woorden ideale opfokzeug, lees je in dit artikel of bekijk je in het onderstaande FFlog.
In dit artikel behandelen we de volgende onderwerpen:
Wil je de streefwaarden inclusief onderbouwende grafieken in een overzicht ontvangen? Ga dan naar de download via onderstaande button:
Het is steeds belangrijker dat zeugen lang leven en langer productief zijn, ofwel meer worpen hebben. Om dat te bereiken is een goede opfokzeug de basis. Velen spreken over ‘de ideale opfokgelt’, maar weten we eigenlijk wel wat de ideale opfokgelt is? Deze vraag was de aanleiding voor een grootschalig en onderscheidend onderzoek van ForFarmers in 2022 en dit onderzoek hebben we herzien in 2025.
Op maar liefst 40 praktijkbedrijven zijn in totaal 30.000 zeugen van opfok tot en met de 4e worp gevolgd. De zeugenlijnen op deze 40 bedrijven waren divers. Het merendeel betrof TN70 en Deense zeugen. Een onderzoek van dergelijke omvang naar de productie over 4 pariteiten op zoveel verschillende bedrijven is uniek en nog nooit eerder gedaan. De data van de dieren zijn uitvoerig geanalyseerd in managementprogramma Agroscoop. Technisch specialist Robbert Jacobs maakte deel uit van het onderzoeksteam en licht het onderzoek en de conclusies toe: “Voor het onderzoek is het totaal aantal geboren biggen over de eerste 4 worpen van een zeug als basis genomen. Ook de zeugen die bijvoorbeeld na de 3e worp uitvallen, zijn meegenomen in de analyse. Dit kengetal omvat dus de productie van de zeug in combinatie met de levensduur. Van de zeugen in het onderzoek weten we leeftijd, gewicht en spekdikte op het moment dat ze als opfokzeug zijn geïnsemineerd. Uit die data hebben we bepaald wat de optimale streefwaarden bij eerste inseminatie zijn.”
Met deze streefwaarden is er meer focus en sturing bij opfokgelten mogelijk, waardoor de toekomstige zeugenstapel beter presteert met minder vervanging.
De vervolgvraag is; hoe krijg je je gelten, op het moment van eerste inseminatie, op het juiste gewicht en met de juiste spekdikte? Ook daar weten we inmiddels het antwoord op. Gedurende het onderzoek zijn de tussentijdse ijkpunten genoteerd. Zo komen onze specialisten tot een groeicurve van gemiddeld 660 gram per dag waarbij de gelten netjes in de ideale conditie uitkomen bij eerste inseminatie.
“Een belangrijk uitgangspunt is het onbeperkt voeren van de gelten”, stelt Rosemarijn Gerritsen, directeur Centre of Excellence bij ForFarmers. “Het grote voordeel van onbeperkt voeren is de rust en verzadiging die dit brengt onder de gelten. Ook krijg je er uniformere koppels mee.” Als de voerhoeveelheid onbeperkt is, is het van belang om de voerinhoud op de leeftijd en genetica van de gelten af te stemmen. “Op basis van de nieuwe streefwaarden en de resultaten op zeugenbedrijven zijn wij hiertoe in staat. In het advies voor de best passende voersoort voor de opfokzeugen, houden onze specialisten rekening met de genetica en omstandigheden op elk bedrijf. Dit is maatwerk.”
Naast leeftijd, gewicht en spekdikte bij eerste inseminatie spelen er nog meer zaken een rol om tot zeugen met een lange levensduur en hoge productiviteit te komen. Stevig beenwerk, goed ontwikkelde geslachtsorganen in combinatie met een goede gezondheid (weerstand), zijn nodig om een leven lang mee te kunnen. Een optimale huisvesting, een prettig klimaat en een effectieve gezondheidsaanpak liggen hieraan ten grondslag. Net als bij de vleesvarkens werken we bij de geltenopfok met een scorekaart. Hiermee brengt de specialist alle relevante bedrijfsomstandigheden, die van invloed zijn op de ontwikkeling van de opfokzeugen, overzichtelijk in kaart. Elk onderdeel krijgt een bepaalde wegingsfactor mee en zo is snel duidelijk waar de grootste verbeterpunten op jouw bedrijf zitten.
Een paar tips rondom huisvesting, klimaat en de overgang naar de zeugengroep:
Vul hier je gegevens in en ontvang de streefwaarden en grafieken voor de ideale opfokzeug.
