Verplicht rustgewas op zand- en lössgronden
Uiterlijk 2026 moet op ieder perceel bouwland gelegen op zand- en lössgrond, vanaf 2023, tenminste één jaar een rustgewas zijn geteeld. Het rustgewas kan worden geteeld als hoofdteelt. Een korte hoofdteelt gevolgd door een onbemest vanggewas kan, onder voorwaarden, ook gezien worden als een rustgewas. Daarnaast gelden een tweetal uitzonderingen op de rustgewasverplichting.
Op bouwland gelegen op zand- en lössgrond moet in de periode 2023 t/m 2026 tenminste één keer een rustgewas worden geteeld. De verplichting geldt op perceelsniveau, ongeacht de gebruiker. Wordt een perceel op 1 januari 2026 overgedragen en is in de voorgaande jaren geen rustgewas geteeld? Dan is de nieuwe gebruiker, behoudens uitzonderingen, verplicht om in 2026 een rustgewas te telen.
Aan de rustgewasverplichting wordt voldaan als een aangewezen rustgewas als hoofdteelt wordt geteeld. Er is geen specifieke periode waarin de hoofdteelt op het perceel moet staan. Het moet gaan om de teelt die met de Gecombineerde opgave als hoofdteelt is opgegeven en ook als zodanig wordt geteeld en geoogst. Op de site van RVO staat een lijst met aangewezen rustgewassen.
Op de lijst van RVO staan ook bloembolgewassen. Echter hierbij ontbreekt de aanvullende voorwaarde dat bloembolgewassen alleen in het eerste jaar van een meerjarige teelt wordt gezien als rustgewas. Dit betekent dat een bloembolgewas, dat maar één jaar op het land, staat geen rustgewas is.
Een rustgewas mag ook bestaan uit een mengsel van gewassen. Het mengsel moet voor minimaal 2/3 bestaan uit één of meer aangewezen rustgewassen.
De combinatie van een korte hoofdteelt gevolgd door een onbemest vanggewas kan ook tellen als rustgewas. Het onbemeste vanggewas moet na de oogst en uiterlijk 31 augustus worden ingezaaid en moet tot en met minimaal 31 januari worden geteeld. Het onbemeste vanggewas moet zijn opgenomen in tabel 6 van Bijlage A. Aan de hoofdteelt worden geen voorwaarden gesteld. Op de lijst staan ook wintergranen. RVO heeft hierbij aangegeven dat winterrogge is toegestaan, maar snijrogge niet.
Een vanggewas dat als onderzaai is ingezaaid kan niet meetellen als rustgewas. Ook niet als de hoofdteelt wel uiterlijk 31 augustus is geoogst.
Het is toegestaan om een mengsel in te zaaien als vanggewas. Het mengsel moet na opkomst, op veldniveau, voor minimaal 2/3 bestaan uit één of meer aangewezen vanggewassen.
Het vanggewas mag geoogst en/of beweid worden zolang het gewas (de zode) t/m 31 januari intact blijft. Praktisch zal alleen gras hiervoor in aanmerking komen.
Het toegestane vanggewas mag volgend jaar ingezet worden als hoofdteelt.
De verplichting tot het telen van een rustgewas geldt niet voor percelen waarop:
De uitzondering voor meerjarige teelten geldt alleen als de teelt de gehele periode (2023 t/m 2026) onafgebroken aanwezig is. Praktisch betekent dit dat op een perceel, waarop nog geen rustgewas is geteeld en de meerjarige teelt eindigt in bijvoorbeeld 2025, dat in 2026 een rustgewas moet worden geteeld.