Uitstel PAS-melders en vervolgpakket 'aanpak stikstof'
Onlangs is in de Tweede Kamer de ‘Maatwerkaanpak PAS-projecten’ aangenomen. Hierdoor krijgen PAS-melders tot 1 maart 2028 de tijd om het bedrijf te legaliseren. Voor 1 mei 2026 moet hiervoor een programma met maatregelen zijn uitgewerkt. Daarnaast heeft de minister het ‘Vervolgpakket Nederland van het slot’ bekend gemaakt. De minister gaat hierbij in op beschikbare budgetten voor o.a. de verdere uitwerking van doelsturing, stimuleren van innovatie en een vrijwillige beëindigingsregeling veehouderijlocaties. Daarnaast komt extra budget beschikbaar voor het ANLb.
Op basis van het ‘Legalisatieprogramma PAS-meldingen’ uit 2022 zouden PAS-melders uiterlijk in februari 2025 gelegaliseerd moeten zijn. Nu deze deadline (bij lange na) niet gehaald is, is er wetstechnisch geen of weinig zicht op legalisatie.
Zonder zicht op legalisatie worden provincies mogelijk verplicht om op verzoek handhavend op te treden. Onlangs heeft de Tweede Kamer ingestemd met wetswijziging, waarin o.a. een nieuw legalisatieprogramma is opgenomen. De einddatum voor ‘legalisatie’ is nu vastgesteld 1 maart 2028. De voorgestelde wijziging van de ‘Omgevingswet’ is onlangs naar de Eerste Kamer gestuurd.
Als ook de Eerste Kamer instemt met de wetswijziging dan moet vóór 1 mei 2026 een programma met maatregelen worden vastgesteld, waarmee PAS-melders gelegaliseerd kunnen worden. Het programma moet vooral gerichte maatregelen voor het verminderen van de stikstofemissie bevatten, waardoor stikstofruimte ontstaat voor het legaliseren van PAS-melders. De maatregelen moeten vóór 1 maart 2028 zijn uitgevoerd.
Eind april 2025 heeft de Ministeriële Commissie Economie en Natuurherstel, middels het ‘Startpakket Nederland van het slot’, de eerste uitwerking van een nieuwe aanpak van de stikstofproblematiek bekend gemaakt. Zie ons bericht Eerste uitwerking nieuwe aanpak 'stikstofslot'. In een onlangs gepubliceerde Kamerbrief gaat minister Wiersma in op het ‘Vervolgpakket Nederland van het slot’. Diverse maatregelen uit het ‘startpakket’ worden verder uitgewerkt.
Voor de uitvoering van het ‘vervolgpakket’ is eenmalig € 2,6 miljard beschikbaar gesteld. Daarnaast komt jaarlijks € 275 miljoen extra beschikbaar, vooral voor Agrarisch natuurbeheer.
In de Kamerbrief wordt o.a. ingegaan op de stand van zaken ten aanzien van enkele maatregelen voor de landbouw. De maatregelen zijn echter nog niet concreet uitgewerkt. De maatregelen moeten ervoor zorgen dat de streefdoelen per sector worden behaald. Het is de planning om in 2026 de wet- en regelgeving voor doelsturing in procedure te brengen. Daarbij worden ook de ‘bindende bedrijfsspecifieke doelen’ voor melkvee-, varkens- en pluimveehouderij vastgesteld. Hierdoor komt er, in de loop van 2026, meer duidelijkheid over de doelen waar bedrijven naar toe moeten werken.
Het systeem voor doelsturing wordt verder uitgewerkt. Hierbij wordt o.a. gekeken naar de verdere ontwikkeling van de KPI-systematiek, het opzetten van een data- en monitoringssysteem en het inrichten van het toezicht- en handhavingsregime.
Het systeem van doelsturing wordt op bedrijfsniveau uitgewerkt. Het streven is om in 2035 afrekenbare bedrijfsemissienormen vast te stellen. Hiermee is de opgave per bedrijf bekend en kan hier actief op gestuurd worden.
In het vervolgpakket komt ook budget beschikbaar voor ‘innovatie’. Enerzijds binnen het kader van doelsturing (o.a. verbeteren emissiearme stallen en het continu meten van emissies), en anderzijds in het kader van kennisontwikkeling (o.a. door het opzetten van een landsdekkend netwerk van experimenteerlocaties).